Page 78 - GALENIKA MEDICAL JOURNAL
P. 78
Osnovna analiza podataka je sprovedena po intenti- 0,58–3,31, p = 0,481), niti u stopi restenoza (RR 0,89; 95% CI
on-to-treat modelu, ali pošto je više od 30% pacijenata u 0,59–1,34; p = 0,643), što je verifikovano ultrasonografijom.
obe grupe obustavilo studijsku terapiju pre vremena, spro- Široki intervali poverenja su odraz malog studijskog uzorka,
vedena je on-treatment analiza, koja je pokazala konzistent- ali pozitivan trend efikasnosti edoksabana u ovoj grupi pa-
ne rezultate. VOYAGER PAD studija je postavila temelje za cijenata nije zanemarljiv. Novije studije će pomoći u daljem
primenu niskih doza direktnih oralnih antikoagulanasa kod ispitivanju terapijske efikasnosti DOAK nakon endovaskular-
pacijenata sa PAB. nih intervencija .
23
Jedna manja multicentrična randomizovana studija je Primenljivost rezultata COMPASS i VOYAGER PAD studi-
ispitivala bezbednost i efikasnost edoksabana u prevenciji ja u svakodnevnoj praksi je i dalje upitna. Retrospektivna
restenoze/okluzije nakon endovaskularne revaskularizaci- studija francuskog COPART registra je pokazala da samo
je donjih ekstremiteta . Uključeno je 209 pacijenata posle 30% pacijenata sa simptomatskom PAB ispunjava uslove za
22
endovaskularnih intervencija na femoropoplitealnom seg- primenu kombinacije niskih doza rivaroksabana i aspirina,
mentu, koji su nakon toga randomizovani na terapiju edok- ukoliko se poštuju kriterijumi prethodno navedenih kontro-
sabanom (60 mg dnevno) ili klopidogrelom (75 mg dnevno) lisanih studija . Formiranje novih registara će dati nagove-
24
za naredna 3 meseca. Obe grupe pacijenata su uzimale štaj kod kojih pacijenata su DOAK najefikasniji uz adekvatan
aspirin (100 mg dnevno) tokom perioda praćenja. Nije bilo bezbednosni profil .
25
statistički značajne razlike u stopi krvarenja (RR 1,39; 95% CI
Zaključak
Postoje jasni dokazi da primena DOAK lekova kod pacijenata sa PAB može imati bitnu ulogu u
sekundarnoj prevenciji neželjenih kardiovaskularnih događaja, uz prihvatljiv rizik od hemoragijskih
komplikacija. Neophodne su dodatne studije koje će razjasniti u kojim grupama pacijenata ovi lekovi
imaju najveći efekat u svakodnevnoj praksi.
Abstract
Peripheral arterial disease (PAD) is a disease of the arteries of the lower extremities and represents a global health
problem with an increasing prevalence rate. Evidence for the use of standard anticoagulant therapy in patients with
PAB is limited. Direct oral anticoagulants are selective inhibitors of activated coagulation factor X and thrombin,
thereby blocking the common pathway of the coagulation cascade and preventing fibrin formation. In addition to
their procoagulant role, these drugs potentially participate in the regulation of the process of inflammation and tissue
fibrosis, which may inhibit the progression of atherosclerotic plaque. The first large study examining the effects of DOAC
in patients with atherosclerosis was COMPASS (Cardiovascular Outcomes for People Using Anticoagulation Strategies).
This study showed the first encouraging results, although the design was not adapted exclusively to patients with PAD.
The VOYAGER PAD (Vascular Outcomes of ASA Along with Rivaroxaban in Endovascular or Surgical Limb Revascularization
for PAD) study laid the groundwork for the use of low doses of direct oral anticoagulants in patients with PAB after
revascularization. The applicability of the results of the COMPASS and VOYAGER PAD studies in everyday practice is still
questionable. There is clear evidence that the use of direct oral anticoagulants in patients with the peripheral arterial
disease may play an important role in the secondary prevention of adverse cardiovascular events, with an acceptable
risk of hemorrhagic complications. Additional studies are needed to clarify which groups of patients these drugs have
the greatest effect on, in everyday practice.
Keywords: direct oral anticoagulants, anticoagulant therapy, peripheral arterial disease
78 DOI: 10.5937/Galmed2202076N
