Page 83 - GALENIKA MEDICAL JOURNAL

primenom malih doza (5 mg/dan) prednizona, tokom 3 U svakodnevnoj reumatološkoj kliničkoj praksi rukovo-
meseca, značajno smanjuje aktivnost bolesti u odnosu na dimo se internacionalnim preporukama za lečenje bolesni-
placebo . GK u kombinaciji sa LMTB smanjuju radiološku ka sa RA. One obuhvataju nefarmakološke i farmakološke
4
progresiju bolesti. Pokazano je da inicijalna primena kombi- smernice. U nastavku će biti dat osvrt na primenu GK u le-
novane terapije GK i ksLMTB smanjuje strukturno oštećenje čenju RA. Prema savremenim preporukama grupe EULAR
zglobova u odnosu na inicijalnu monoterapiju ksLMBT u pe- (European League Against Rheumatism), GK su deo režima
riodu praćenja dužem od 10 godina . Takođe, kod bolesnika kod uvođenja ksLMTB i/ili pri njihovoj promeni u slučaju
5
kod kojih nije aktivan RA, primena malih doza (< 5 mg/dan) neefikasnosti inicijalne terapije u „periodu premošćavanja“.
prednizona kontroliše bolove . Primena GK kao monoterapi- Taj period označava vreme potrebno da se ispolji očekiva-
6
je nije opravdana u RA. ni maksimalni terapijski efekat LMTB. Raniji termin „male
doze“ GK (odnosi se na dozu ≤ 7,5 mg prednizona dnevno)
Kod uvođenja GK u lečenju bolesnika sa RA nema jasnih je promenjen u „kratki vremenski interval“. To znači da se
smernica o veličini doze. Pokazano je da nema razlike u efi- ostavlja individualni izbor reumatologu o načinu primene i
kasnosti inicijalne doze 60 mg/dan u odnosu na 30 mg/dan veličini doze GK. Treba napomenuti da GK nisu neophodni
sa brzim smanjivanjem do isključenja, tokom tri meseca. Tre- u periodu premošćavanja pri uvođenju bLMTB ili csLMBT,
ba voditi računa o mogućim neželjenim efektima i prisutnim jer oni imaju brzi početak delovanja, a pridruženi GK mogu
komorbiditetima kod bolesnika. Stoga se predlaže primena potencirati rizik od infekcija. Nakon uvođenja GK, dozu tre-
najmanje efikasne doze u što kraćem vremenskom periodu ba postepeno smanjivati do obustavljanja, prema kliničkoj
uz LMTB. Primena duža od 6 meseci doze ≤ 5 mg dnevno se proceni, a najbolje u toku tri meseca i najduže šest meseci .
6
može razmatrati kod potrebe za kontrolisanjem bolesti, a u
odnosu na moguće rizike i komorbiditete bolesnika.

Zaključak

GK imaju značajnu ulogu u lečenju bolesnika sa RA. Oni smanjuju simptome i znakove bolesti i
usporavaju strukturno oštećenje zglobova. Primenjuju se kao sastavni deo kombinovane inicijalne
terapije u ranom RA, u periodima premošćavanja i lečenju recidiva dugotrajne bolesti. GK u
kombinaciji sa ksLMTB su efikasna terapija i mogu odložiti potrebu za uvođenjem bioloških lekova.
Osim poznatih neželjenih efekata dugotrajne primene srednjih i visokih doza GK, ne treba zaboraviti
da i male doze mogu imati neželjena dejstva, pri čemu je dužina primene krucijalna. Predlaže se
određivanje balansa koristi/štete za svakog bolesnika pre uvođenja GK u terapiju.

Abstract

For almost seven decades, glucocorticoids have been used to treat patients with rheumatoid arthritis. To this day,
they remain an important part of the therapeutic approach in the treatment of those patients. Although their use
is widespread due to well-known efficiency, their side effects are numerous. Therefore, there is no consensus on
the dosage, the route of administration and the exact length of administration. According to modern international
recommendations for the treatment of patients with early rheumatoid arthritis, the use of glucocorticoids is justified
in the initial phase with conventionally synthetic drugs that change the course of the disease or in the period of
overcoming their change, and in the lowest possible dose. In everyday clinical practice, it is suggested to determine
the dose and duration of use based on the benefit/harm ratio for each patient before introducing glucocorticoids into
therapy.

Keywords: glucocorticoids, steroids, rheumatoid arthritis

REVIJALNI RADOVI Galenika Medical Journal, 2022; 1(2):81-84. 83