Page 61 - GALENIKA MEDICAL JOURNAL

LEČENJE GOJAZNOSTI

HIRURŠKIM PROCEDURAMA

TREATMENT OF OBESITY WITH SURGICAL PROCEDURES

Sotir Nikolovski 1 Uvod
Milena Šibalić 2
Gojaznost se definiše na više načina, najčešće preko in-
1 Klinička bolnica Bitolj, Bitolj, Severna Makedonija deksa telesne mase (Body Mass Index, BMI) većeg od 30 kg/
2 Klinika za ginekologiju i akušerstvo Univerzitetskog kliničkog centra m ili kao povećanje idealne telesne težine, za više od 120% .
1
2
Srbije, Beograd, Srbija
Idealna telesna težina se izračunava tako što se od visine
(u centimetrima) oduzima 100 (za žene), odnosno 105 (za
Korespondencija sa autorom: muškarce), dok se BMI dobija deljenjem telesne težine (u
Dr Sotir Nikolovski kg) sa kvadratom visine. Ekstremna gojaznost se definiše
kao povećanje idealne težine > 200%, ili BMI ≥ 40 kg/m .
2
Klinička bolnica Bitolj, Asnom bb, Bitolj, Severna Makedonija
Ukoliko je BMI > 40 kg/m , u pitanju je morbidna gojaznost
2
sotir.nikolovski@yahoo.com koja uzrokuje signifikantno smanjenje životnih aktivnosti,
a već pri vrednostima BMI > 35 kg/m javljaju se značajni
2
komorbiditeti, najčešće kao direktna posledica gojaznosti .
2
Američko udruženje anesteziologa (American Society of Ane-
Sažetak sthesiology, ASA) definiše još dva nivoa ekstremne gojazno-
sti: supergojaznost (BMI > 50 kg/m ) i super supergojaznost
2
Gojaznost nastaje kada unos hranljivih materija (BMI > 60 kg/m ) . Prekomerno povećanje masnog tkiva je
2 3
prevazilazi potrošnju. Gojaznost, a naročito udruženo sa kraćim životnim vekom, endokrinim i metabo-
ekstremna gojaznost je veliki zdravstveni problem ličkim poremećajima (najčešće dijabetes tip 2), malignim
jer podrazumeva prisustvo metaboličkih poremećaja bolestima (karcinom endometrijuma, dojke, kolona), steri-
i drugih komorbiditeta, što ozbiljno narušava litetom, kardiovaskularnim oboljenjima (hipertenzija, koro-
funkcionisanje pojedinaca i društva u celini. U razvijenim narna bolest), poremećajima spavanja (opstruktivna sleep
zemljama sveta, ovaj zdravstveni problem je poprimio apnea), gastroezofagealna refluksna bolest (Gastroesopha-
epidemijske razmere. Lečenje ekstremne gojaznosti geal Reflux Disease, GERD), bolestima žučne kese i jetre (ne-
podrazumeva veliku motivisanost pacijenata i učešće alkoholna masna infiltracija jetre), bolestima lokomotornog
sistema (osteoartritis), a može biti udružena i sa anksiozno-
multidisciplinarnog tima u cilju postizanja dobrih šću i psihičkim poremećajima . Veliki broj pratećih bolesti
4, 5
rezultata i istovremenog poboljšanja udruženih bolesti, su direktna posledica gojaznosti, dok su neke delimično i
koje su najčešće direktna posledica gojaznosti. Hirurško uzrok gojaznosti ili, i jedno i drugo .
6
lečenje gojaznosti (barijatrijska/metabolička hirurgija)
Postoje dva tipa gojaznosti u odnosu na raspodelu ma-
zauzima sve značajnije mesto, uz obavezno prethodno snog tkiva u telu, centralna i periferna. Centralna gojaznost
sprovođenje medicinski kontrolisane dijete i promenu je povezana sa metaboličkim i kardiovaskularnim oboljenji-
životnog stila, što podrazumeva povećanje fizičke ma i karakteristična je za muški pol, dok je periferna češća
aktivnosti i promenu navika u ishrani. Savremene kod žena i podrazumeva veće deponovanje masnog tkiva u
hirurške tehnike u barijatrijskoj hirurgiji su minimalno predelu butina i potkožnom glutealnom području. Smatra
invazivne - endoskopske. One mogu biti restriktivne, se da je manje od 9% osoba sa centralnom gojaznošću me-
malapsorptivne i kombinovane, a najčešće izvođene tabolički zdravo, i to su uglavnom mlađe osobe, koje su fizič-
su Laparoscopic Sleeve Gastrectomy (LSG) i Laparoscopic ki aktivne, sa kraćim trajanjem gojaznosti i manjim obimom
7
Roux-en-Y Gastric Bypass (RYGB). Hirurško lečenje struka . Količina nagomilanog masnog tkiva u abdomenu,
gojaznosti daje dobre dugoročne rezultate i povoljne tj. visceralnog masnog tkiva, može se proceniti merenjem
obima struka, pri čemu vrednosti od ≥ 94 cm kod muškara-
efekte na metaboličke poremećaje i druge komorbiditete ca ≥ 80 cm i kod žena ukazuju na centralnu gojaznost. Pri de-
sa minimalnim rizikom od postoperativnih komplikacija. finisanju centralne gojaznosti, osim vrednosti obima struka,
od značaja je i odnos između obima struka i obima kukova, a
Ključne reči: gojaznost, multidisciplinarno lečenje, granične vrednosti tog odnosa iznose kod muškaraca > 1,0,
barijatrijska hirurgija, hirurške tehnike, postoperativne a kod žena > 0,85 .
8
komplikacije

REVIJALNI RADOVI Galenika Medical Journal, 2024; 3(12):59-64. 59