Page 63 - GALENIKA MEDICAL JOURNAL

nutritivnog i mineralno-vitaminskog deficita, kao i psihološ- hirurgom, psihologom, pedijatrom i dijetetičarom. Indikaci-
kih problema 13, 14 . je za barijatrijsku hirurgiju kod dece su sledeće: 1) BMI > 40
kg/m (ili 99,5 percentila za životno doba) i najmanje jedan
2
komorbiditet; 2) najmanje 6 meseci prethodnog lečenja u
Indikacije za barijatrijsku hirurgiju Centru za gojaznost; 3) završen skeletni rast; 4) sposobnost
da obavi neophodne medicinske i psihološke preglede pre
Indikaciju za barijatrijsku hirurgiju postavlja multidiscil- operacije i 5) spremnost pacijenta da posle operacije uče-
pinarni tim u sastavu: endokrinolog, hirurg, anesteziolog, stvuje u multidiscilpinarnom programu lečenja. Barijatrijska
psihijatar (ili psiholog), pulmolog, kardiolog, nutricionista (ili hirurgija može biti opcija lečenja gojaznosti i kod pacijenata
dijetolog) i medicinska sestra edukovana za rad sa pacijen- sa genetskim sindromima kao što je Prader-Willi sindrom,
tima . Indikacije za barijatrijsku hirurgiju variraju u zavisno- ali tek nakon pažljivog razmatranja multidisciplinarnog kon-
1
sti od životnog doba pacijenta . Najčešće se barijatrijskoj zilijuma lekara .
19
1, 8
hirurgiji podvrgavaju pacijenti od 18 do 60 godina starosti,
ali se na ovaj način mogu lečiti i mlađi i stariji pacijenti, uz
ispunjenje određenih uslova. Pre donošenja odluke o ope- Kontraindikacije
raciji gojaznih, starijih od 60 godina, potrebna je potvrda
konzilijuma da je perioperativni rizik kod ovih osoba sveden Kontraindikacije za barijatrijsku hirurgiju su sledeće: ne-
na minimum. Takođe, neophodno je da se pacijent angažuje postojanje prethodnog perioda lečenja gojaznosti konzerva-
u sprovođenju programa za mršavljenje i da redovno dolazi tivnim metodama; pacijenti koji nisu u stanju da učestvuju u
na zakazane preglede pre odlučivanja o operativnom leče- dugotrajnom postoperativnom praćenju (duže od 5 godina
nju . od operacije); pacijenti sa nestabilnom psihičkom bolešću,
1
depresijom, poremećajem ličnosti ili poremećajem ishrane;
Za odrasle osobe, uzrasta od 18 do 60 godina , najvažni- pacijenti skloni alkoholizmu ili zloupotrebi lekova; pacijenti
8
ja indikacija za barijatrijsku hirurgiju je BMI ≥ 40 kg/m . Kao očekivanog kratkog trajanja života zbog pridruženih bolesti;
2
indikacija može se prihvatiti i nešto manji BMI (35-40 kg/m ) pacijenti koji nisu u stanju da se brinu o sebi, a nemaju po-
2
ukoliko su prisutni komorbiditeti čije se poboljšanje očekuje dršku članova porodice; pacijenti sa sekundarnim dijabete-
nakon barijatrijske intervencije. To se pre svega odnosi na som, kao i oni sa dijabetesom sa pozitivnim Anti GAD i ICA
metaboličke i kardiorespiratorne bolesti, sterilitet, oboljenje antitelima ili vrednostima C peptida < 1 ng/mL .
1, 8
zglobova zbog gojaznosti i psihološke probleme proistekle
iz gojaznosti. Indikacija može biti i raniji najveći BMI, bez ob-
zira što je u trenutku donošenja odluke o hirurškom lečenju Laparoscopic Sleeve Gastrectomy
aktuelni BMI manji. Smanjenje telesne mase ispod granične
vrednosti BMI, koje je rezultat prethodne adekvatne dijete LSG je najčešće izvođena operacija za lečenje gojaznosti
pacijenta, nije kontraindikacija za barijatrijsku hirurgiju. Hi- i udruženih metaboličkih poremećaja u svetu . To je tipič-
22
rurško lečenje gojaznosti je indikovano za pacijente koji su na restriktivna operacija kojom se primarni efekat postiže
postigli smanjenje telesne mase dijetoterapijom, ali su po- smanjenjem volumena želuca. Princip operacije je da se la-
novo povećali masnu masu tela 8, 19 . paroskopskim putem odstrani deo proksimalnog i srednjeg
dela želuca uz veliku krivinu i tako proksimalni i srednji deo
Kod pacijenata sa manjim BMI (30-35 kg/m ), takođe želuca pretvore u rukav koji ima sprovodnu funkciju, a ne
2
može biti postavljena indikacija za barijatrijsku hirurgiju funkciju rezervoara za hranu. Kao rezervoar za hranu ostaje
imajući u vidu da oni imaju isti rizik od dijabetesa i drugih samo mali deo želuca uz pilorus. Rastezanjem malog rezer-
komorbiditeta gojaznosti kao i oni sa drugim i trećim stadi- voara postiže se osećaj rane sitosti. Postoji direktna kore-
jumom gojaznosti . Indikacija za barijatrijsku hirurgiju kod lacija između veličine rezervoara i barijatrijskog/metabolič-
20
ovih pacijenata se više zasniva na prisustvu komorbiditeta kog efekta . Što je rezervoar manji, terapijski efekat je bolji.
1
i njihovoj očekivanoj remisiji, nego na BMI . Zbog toga je Međutim, efekat operacije ogleda se i u promeni sekrecije
21
IFSO (International Federation for the Surgery of Obesity and hormona digestivnog trakta i hormona uključenih u kontro-
Metabolic Disorders) doneo preporuku da se omogući bari- lu osećaja gladi i sitosti. Hirurško uklanjanje trema želuca
jatrijska hirurgija i pacijentima sa prvim stadijumom goja- menja lučenje hormona gladi i sitosti, tako da je gubitak
znosti koji ne mogu da postignu odgovarajuće smanjenje osećaja gladi očekivan u toku prvih godinu dana od operaci-
telesne mase konzervativnim metodama lečenja, nakon je. Takođe, ubrzani tranzit hrane kroz digestivnu cev dovodi
procene globalnog rizika i predikcije nastupajućih komorbi- do promene sekrecije hormona digestivnog trakta, mada je
diteta . ovaj efekat značajniji posle RYGB operacije nego posle LSG .
19
23
Kada su u pitanju pacijenti mlađi od 18 godina, odnosno Jedan od problema koji se javlja ili potencira nakon LSG
deca i adolescenti, indikacije za hirurško lečenje gojaznosti je gastroezofagealni refluks, tako da LSG nije adekvatna
se postavljaju u centrima sa velikim iskustvom u lečenju ove operacija kod pacijenata koji pre hirurške intervencije imaju
kategorije gojaznih. Tim koji postavlja indikaciju je neop- herniju hijatusa ili gastroezofagealnu refluksnu bolest, a po-
hodno da bude multidisciplinarni, sa iskusnim pedijatrijskim sebno ako su prisutne komplikacije GERD . Kako procedura
6

REVIJALNI RADOVI Galenika Medical Journal, 2024; 3(12):59-64. 61