Page 67 - GALENIKA MEDICAL JOURNAL

pacijent osim dijabetesa ima i druge faktore rizika); 40 mg dnevno) vodi većem stepenu smanjenja LDL holeste-
cilj je smanjiti LDL holesterola za najmanje 50%. rola i pokazuje trend smanjenja značajnih kardiovaskularnih
događaja i vodi signifikantnom smanjenju ukupnog morta-
• odrasli (40–75 godina) sa hroničnom bolešću bu- liteta . SPARCL studija na 4.731 ispitanika ≥ 65 godina (u
15
brega – terapija statinima umerenog intenziteta odnosu na mlađe) je pokazala da tretman atorvastatinom
u kombinaciji s ezetimibom može biti korisna kod smanjuje apsolutni rizik razvoja fatalnog šloga za 1,5%, a
odraslih sa hroničnom bolešću bubrega koji imaju nefatalnog šloga za 2,6% .
16
veći rizik od 7,5% od ASCVD (a ne leče se dijalizom ili
transplantacijom bubrega).
Kako kod starijih od 75 godina?
Sekundarna prevencija kardiovaskularnih Ne savetuje se započinjanje tretmana statinima kod pa-
bolesti – primena statina kod starih cijenata starijih od 75 godina koji nemaju poznatu vasku-
larnu bolest ili dijabetes tipa 2; tretman statinima može se
Posle prebolelog koronarnog ili cerebrovaskularnog do- započeti ili nastaviti kod svih pacijenata u dobi od 75 do 84
gađaja, primena statina je obavezna, bez obzira na starost godine sa dijabetesom tipa 2 za prevenciju kardiovaskular-
bolesnika. Naime, u sekundarnoj prevenciji nema razlike nih događaja i smrtnog ishoda; tretman statinima može se
u efikasnosti primene statina bez obzira na dobnu grupu. započeti ili nastaviti kod pacijenata starosti > 75 godina koji
Terapija statinima visokog intenziteta preporučuje se svim imaju poznatu vaskularnu okluzivnu bolest .
17
pacijentima sa ASCVD, uključujući akutne koronarne sindro-
me, infarkt miokarda, stabilnu ili nestabilnu anginu pekto- AHA/ACC smernice za sekundarnu prevenciju preporu-
ris, ili sa anamnezom koronarne ili druge arterijske revasku- čuju upotrebu statina umerenog ili visokog intenziteta kod
larizacije, moždanog udara, prolaznog ishemijskog napada pacijenata starijih od 75 godina. U studiji Spencer-Bonilla,
ili bolesti periferne arterije, uključujući aneurizmu aorte, sve analizirani su podaci o elektronskim zdravstvenim kartoni-
aterosklerotskog porekla (Tabela 1) 11-13 . ma odraslih > 75 godina sa ASCVD-om iz velikog zdravstve-
nog sistema u Severnoj Kaliforniji od 2006. do 2018. Studij-

Tabela 1. O tretmanu statinima starih prema preporukama:

Evropske preporuke (2019. godina) Američke preporuke (2018. godina)

Godine života 40–70 godina ≤ 79 godina

Nivo LDL holesterola Veoma visok: 1,8 mmol/l ≥ 4,9 mmol/l
kada se počinje terapija
statinima Visok: 2,6 mmol/l Odrasli sa dijabetesom

Ciljne vrednosti Veoma visok rizik: 1,4 Visok rizik: ≥ 50% sniženja
LDL holesterola
Visok rizik: 1,8 Umereni rizik: 30% sniženja
Umereni ili nizak rizik: 2,9

Posebnosti u odnosu na – od 65 do 74 godine, prema stepenu rizika – nema značajnih dokaza o efikasnosti terapije
stare statinima za bolesnike starije od 75 godina
– ≥ 75 godina, kod visokog ili veoma visokog rizika,
obavezna terapija statinima – statini umerenog intenziteta se preporučuju
kod bolesnika > 75 godina sa vrednostima LDL
– terapiju statinima treba započeti manjim dozama holesterola 1,8–4,9 mmol/l
u slučaju značajnog oštećenja bubrega ili zbog
moguće interakcije sa drugim lekovima; onda se
doza povećava do ciljne vrednosti LDL holesterola

U PROVE IT-TIMI 22 studiji, kod 730 ispitanka sa prebo- ska kohorta uključivala je 24.651 starijih pacijenta; manje od
lelim infarktom miokarda starih 70 ili više godina, postig- polovine pacijenata (45%) primilo je preporučenu terapiju
nuta ciljna vrednost LDL holesterola (< 1,8 mmol/l) je 8% u statinima po smernicama; pacijenti kojima su prepisani sta-
apsolutnom, a 40% u relativnom odnosu smanjila rizik od tini većeg intenziteta imali su niže šanse za smrtnost tokom
novog događaja (smrtni ishod, infarkt miokarda, nestabilna prosečnih 3,8 godina praćenja (HR 0,85; 95% CI 0,80–0,91)
angina pektoris) (u kontrolnoj grupi mlađih bolesnika ovi u poređenju sa terapijom niskog intenziteta ili bez terapije
procenti su bili 2,3% i 26%) . SAGA studija je kod ispitanika statinima .
14
18
starih 66–85 godina pokazala da intenzivna terapija statini-
ma (atorvastatin 80 mg) u odnosu na umerenu (pravastatin

REVIJALNI RADOVI Galenika Medical Journal, 2022; 1(2):65-69. 67