Page 68 - GALENIKA MEDICAL JOURNAL

Praćenje odgovora na terapiju Rabdomioliza (rizik nastanka procenjen na 0,01%) je teža
snižavanja LDL holesterola forma miopatije, sa skokom kreatin kinaze 40 puta; može
voditi mioglobinuriji i akutnom popuštanju bubrega. Mio-
Ponovljeno merenje lipida treba uraditi od 4 do 12 ne- patija obično započinje nekoliko meseci nakon početka te-
delja nakon poče tka terapije; može se ponoviti svakih 3 do rapije statinima, obično doze visokog intenziteta, a gubi se
12 meseci. nakon prekida terapije statinima .
19
Statini neznatno povećavaju rizik od dijabetes melitusa
Neželjena dejstva statina kod pacijenata sa predijabetesom. Međutim, smernice ja-
sno navode da se terapija zbog toga ne sme prekidati, jer
Uočene nuspojave uključuju mijalgije, povišenje kreatin su prednosti statina mnogo veće od rizika od dijabetes me-
kinaze i „transaminitis“. Kada se pojave neželjeni efekti, kli- litusa .
3
ničari bi trebalo da smanje dozu ili učestalost doziranja, pro-
pišu alternativni statin ili kombinuju statin sa nestatinskom U slučaju pojave miopatije, savetuje se kontrola kreatin
terapijom. kinaze. U slučaju skoka kreatin kinaze za 10 puta ili više, sa-
vetuje se prekid terapije statinima. Po prestanku miopatije,
Mišićni simptomi (bilateralna slabost u proksimalnim tretman statinima se može ponovo nastaviti, ali u manjim
delovima ekstremiteta – ramena, kukovi, gornji deo grud- dozama (isti statin) ili promeniti vrstu statina.
nog koša, leđa) su najčešće nuspojave povezane sa statini-
ma. Subjektivna mijalgija se javila kod 1% do 15% učesnika Porast transaminaza nakon tretmana statinima može
u randomizovanim kontrolisanim studijama, ali kod 5% do ukazati na leziju jetre, ali su ozbiljna oštećenja jetre izuzetno
20% pacijenata u opservacijskim studijama. Miopatija je retka (0,001%), zapravo jednaka kao kod primene placeba
češća kod starijih osoba, pogotovo kod žena. Manifestuje se prema rezultatima više studija sa različitim statinima .
20
neobjašnjivom slabošću i porastom kreatin kinaze 10 puta.

Zaključak

Kod starih bolesnika koji nisu u terminalnom stanju teške bolesti, nisu nemoćni (fragilni) i nisu na
dijalizi – potrebno je u slučaju povišenih serumskih vrednosti LDL holesterola primenjivati statine

u cilju prevencije kardiovaskularnih bolesti (pre svega infarkta miokarda i cerebrovaskularnih
bolesti). Kod sekundarne prevencije kardiovaskularnih bolesti, primena statina je obavezna, dok se u
primarnoj prevenciji kardiovaskularnih bolesti kod starih osoba preporučuju manje doze statina, pre
svega rosuvastatina i atorvastatina, kao efikasnijih lekova, sa dužim poluživotom i manjim neželjenim
efektima. Princip primene statina u starijoj populaciji odnosio bi se na odluku o početku terapije i
vrsti statina, prilagođenoj svakom bolesniku ponaosob, kao i početku sa manjim dozama koje bi se
postepeno povećavale.

Abstract

The vast majority of studies on the use of statins in the elderly population, relate to rosuvastatin, atorvastatin. In
general, the elderly do not use the highest doses of statins, but moderate doses for the secondary and lower doses for
the primary prevention of cardiovascular diseases. One of the reasons for this practice is receiving a larger number of
drugs for already existing chronic diseases (polypharmacy, comorbidities) and fear of drug interactions. In the secondary
prevention of cardiovascular diseases, the use of statins is mandatory, while in the primary prevention of cardiovascular
diseases in the elderly population, lower doses of statins are recommended, primarily rosuvastatin and atorvastitin, as
more effective drugs, with longer half-lives and fewer side effects. The principle of statin use in the elderly population
would refer to the decision to start therapy and the type of statin, adapted to each patient individually, as well as the
beginning with smaller doses that would gradually increase.

Keywords: statins, cardiovascular diseases, old

68 DOI: 10.5937/Galmed2202065D