Page 91 - GALENIKA MEDICAL JOURNAL

Srčana insuficijencija je klinički sindrom sa trenutnim savremenih terapijskih modaliteta, boljeg poznavanja priro-
ili ranije prisutnim simptomima i/ili znacima uzrokovanim de bolesti, kao i pravovremene dijagnostike. Uprkos napret-
strukturnom i/ili funkcionalnom srčanom abnormalnošću ku lečenja ove bolesti, smatra se da se u proseku bolesnici
(registrovanom istisnom frakcijom leve komore EF < 50%, hospitalizuju jednom godišnje zbog srčane insuficijencije.
dilatacijom srčanih šupljina, E/E’ > 15, umerenom/teškom Ipak, zbog porasta populacije i njenog starenja, kao i pove-
hipertrofijom komore ili umerenom/teškom valvularnom ćanja prevalence komorbiditeta, očekuje se da će se apso-
stenozom ili regurgitacijom), potkrepljenom povišenim lutni broj hospitalizacija zbog srčane insuficijencije povećati
vrednostima natriuretskih peptida i/ili postojanjem objek- za 50% u narednih 25 godina .
3
tivnih dokaza plućne ili sistemske kongestije . Smatra se
1
da je prevalenca srčane slabosti 1–2% u odrasloj populaciji. Prema kliničkoj prezentaciji srčane insuficijencije razliku-
Ipak, u istraživanja se uglavnom uključuju bolesnici sa već jemo dva oblika: akutnu srčanu slabost i hroničnu srčanu
dijagnostikovanom srčanom insuficijencijom, stoga je prava slabost. Kod akutne srčane slabosti nastanak simptoma je
prevalenca verovatno i veća . iznenadan i često je posledica neke novonastale kardiološke
2
patologije, kao što je akutni koronarni događaj, miokardi-
Stepen srčane insuficijencije se danas kategorizuje na tis, nekontrolisana hipertenzija itd. Postojanje hronične sr-
osnovu ehokardiografski određene istisne frakcije leve ko- čane slabosti se obično manifestuje postepenim razvojem
more (LVEF) (Tabela 1). simptomatologije ili je prisutna kod već dijagnostikovanih
bolesnika. Postepeno ili naglo pogoršanje hronične srčane
Tabela 1. Kategorizacija stepena srčane insuficijencije slabosti se naziva dekompenzovana srčana slabost .
4
Stepen srčane Ehokardiografski određena LVEF Dijagnoza hronične srčane insuficijencije se postavlja na
insuficijencije osnovu simptoma i/ili znakova srčane slabosti (nedostatka
vazduha, zamaranja, oticanja potkolenica) i objektivnih do-
HFrEF SI kod koje je LVEF < 40%
kaza kardijalne disfunkcije. Centralno mesto u postavljanju
dijagnoze prve klase srčane insuficijencije ima ehokardio-
HFmrEF SI kod koje je LVEF 41–49%
grafija. Pored procene istisne frakcije leve komore dobijaju
HFpEF SI kod koje je LVEF EF ≥ 50% se i dragoceni podaci drugih parametara, veličine komore,
hipertrofije, ispada segmentne kinetike, funkcije desne ko-
HFimpEF SI sa poboljšanom EF, kod koje je more, plućne hipertenzije itd.
bazalna EF bila < 40%, a na kontrolnoj
ehokardiografiji se registruje porast ≥ 10%, Farmakoterapija je osnova lečenja bolesnika sa srčanom
gde je EF veća od 40%. insuficijencijom, te je neophodna njena što ranija implemen-
tacija. Postoje tri osnovna cilja u lečenju srčane insuficijencije,
Legenda: a to su: redukcija mortaliteta, prevencija ponovnih hospitali-
HFrEF (Heart failure with reduced ejection fraction) – srčana insufici- zacija (zbog pogoršanja srčane slabosti) i poboljšanje klinič-
jencija sa smanjenom ejekcionom frakcijom; kog statusa i kvaliteta života . Prema podacima iz studijskih
4–5
HFmEF (Heart failure with mildly reduced ejection fraction) – srčana ispitivanja najviše podataka ima za lečenje bolesnika sa HFrEF.
insuficijencija sa blago smanjenom ejekcionom frakcijom;
HFpEF (Heart failure with preserved ejection fraction) – srčana insufi- U lečenju srčane insuficijencije sa sniženom istisnom
cijencija sa očuvanom ejekcionom frakcijom; frakcijom leve komore cilj je modulacija renin-angioten-
HFimpEF (Heart failure with improved ejection fraction) – srčana zin-aldosteron (RAAS) i simpatičkog nervnog sistema. Za po-
insuficijencija sa poboljšanom ejekcionom frakcijom; stizanje ovakvog efekta koristi se nekoliko različitih grupa
LVEF (Left ventricle ejection fraction) – ejekciona frakcija leve komore; lekova kao što su inhibitori angiotenzin konvertujućeg enzi-
SI – srčana insuficijencija. ma (ACE) ili angiotenzin receptor neprilizin inhibitor (ARNI),
antagonisti mineralokortikoidnog receptora (MRA) i beta
blokatori. Nova grupa lekova čije se uvođenje preporučuje
Za ovakav pristup u klasifikaciji srčane insuficijencije se ravnopravno sa navedenim lekovima su SGLT2 inhibitori
pre svega odlučilo zbog randomizovanih studija koje su tako (Sodium glucose co-transporter 2 inhibitors), njihov dodatak
kategorisale bolesnike tokom ispitivanja. Shodno rezultati- postojećoj terapiji je pokazao da dodatno redukuje kardio-
ma studijskih ispitivanja, terapijski pristup se i razlikuje u vaskularni mortalitet, kao i pogoršanja srčane slabosti, sma-
odnosu na različite vrednosti istisne frakcije leve komore . njujući potrebu za ponavljajućim hospitalizacijama . Svi
1
6–7
Na osnovu podataka iz studija koje su analizirale hospita- ovi lekovi imaju visoku klasu i nivo preporuke u poslednjim
lizovane bolesnike sa srčanom insuficijencijom, uočeno je smernicama Evropskog udruženja kardiologa za lečenje sr-
da je najzastupljeniji oblik HFrEF, koji se sreće kod oko 50% čane insuficijencije (Tabela 2) .
4
obolelih, dok se HFmrEF i HFpEF sreću u preostalih 50%
slučajeva. Najčešći uzrok srčane insuficijencije danas je ko- Diuretici imaju značajno mesto u lečenju bolesnika sa
ronarna arterijska bolest . Prognoza bolesnika sa srčanom hroničnom srčanom insuficijencijom. Cilj je da se u najma-
2
insuficijencijom je danas bolja nego što je bila prilikom iz- njoj datoj dozi održi stanje euvolemije. Doza mora biti pažlji-
vođenja prvih studijskih istraživanja, pre svega zbog boljih vo prilagođena kako bi se izbegla dehidratacija, hipotenzija i

SMERNICE I PREPORUKE Galenika Medical Journal, 2022; 1(2):90-94. 91