Page 34 - GALENIKA MEDICAL JOURNAL

Slika 2. Komorbiditeti u akromegaliji akromegalijom imati za 40% veći rizik od arterioskleroze u
odnosu na opštu populaciju.

Osim promena na zaliscima, svi ostali poremećaji na
srcu mogu biti reverzibilni tokom uspešnog lečenja akrome-
galije i remisije bolesti. Faktori predikcije reverzije poreme-
ćaja na srcu su kraće trajanje bolesti, rani tretman i starost
pacijenta ispod 40 godina .
12
Metaboličke komplikacije
Metabolički poremećaji u akromegaliji se uglavnom
odnose na poremećenu glikoznu toleranciju sa razvojem
šećerne bolesti i na dislipidemiju. Hormon rasta deluje na
metabolizam glukoze tako što antagonizuje dejstvo insulina
i povećava insulinsku rezistenciju. Prisustvo šećerne bolesti
u akromegaliji dvostruko ubrzava mortalitet tih pacijenata
prisutni u skoro 70% pacijenata. Razlog za valvulopatiju su u odnosu na osobe sa akromegalijom, bez ove bolesti 10, 11 .
deponovanje mukopolisaharida i kolagena na zaliscima, Prevalenca šećerne bolesti u akromegaliji se kreće od 16
oštećenje zalistaka i proširenje valvularnog prstena. Dužina do 56% pacijenata . Studija sprovedena na 307 pacijenata
16
trajanja akromegalije direktno utiče na težinu valvulopatije. pokazala je smanjenje glukozne tolerancije kod 6,2%, dok
je u kombinaciji sa poremećajem glikemije našte, taj zbir
Aritmije u akromegaliji su posledice gubitka simultane
kontrakcije srca, zbog izmene njegove arhitektonike. Često iznosio 11%, a manifestna šećerna bolest je bila prisutna
u 33%. Slične rezultate je pokazala i studija praćenja 3.200
se dijagnostikuju ventrikularne ekstrasistole, atrijalna fi-
brilacija, blok grane, produženje QT intervala, depresija ST osoba obolelih od akromegalije u kojoj je 28% imalo šećer-
nu bolest. Efekti medikamentne terapije na glikoregulaciju
su različiti, dok pegvisomant poboljšava toleranciju glu-
Slika 3. Veličina srca u odmakloj akromegaliji - akromegalična koze, somatostatinski analozi prve generacije su neutralni
kardiomiopatija
ili u manjem procentu pogoršavaju insulinsku senzitivnost.
Pasireotid koji pripada somatostatinskim analozima druge
generacije, pogoršava glikoznu toleranciju kod oko 70%
lečenih . Dislipidemija u akromegaliji se odnosi uglavnom
17
na povećan nivo triglicerida i smanjen nivo HDL holesterola.
Respiratorne komplikacije
Poremećaji respiratornog sistema su najčešće zane-
mareno prodručje u toku lečenja akromegalije, iako smrt-
nost od njih iznosi oko 20%. Anatomske promene kostiju

Napomena: Lična arhiva autora. i mekih tkiva kraniofacijalne regije i grudnog koša su uz-
ročnik ovih komplikacija. Za ove pacijente je karakteristična
segmenta. Oko 20% pacijenata ima indikacije za ugradnju makroglosija, otok mekih tkiva ždrela, uvećanje mandibule
vodiča srčanog ritma (pace maker). i maksile, traheobronhomegalija, uvećanje volumena pluća,
kifoskolioza i suženje velikih i malih disajnih puteva. Smanj-
Koronarna bolest „per se“ nije karakteristika akrome-
galije i prospektivne studije ukazuju da nema rizika od enje pokretljivosti grudnog koša i kraći inspirijum rezultu-
koronarne bolesti tokom 5 godina praćenja ovih pacijena- ju redukovanom disajnom funkcijom. Glavne respiratorne
ta. Sa druge strane, rezultati autopsija pokazuju da je kod komplikacije u akromegaliji su SAS (Sleep Apnea Syndrome)
15% obolelih od akromegalije prisutna bolest koronarnih i respiratorna insuficijencija. SAS se definiše kao ponavlja-
arterija. Međutim, novija istraživanja su potvrdila ubrzanu nje epizoda apneje (prekid protoka vazduha za > 10 s) ili hi-
aterosklerozu u akromegaliji uslovljenu arterijskom hiper- popneje (redukcija protoka vazduha za > 50% od normale).
tenzijom, hiperglikemijom, insulinskom rezistencijom i hi- U etiologiji SAS učestvuje totalni ili parcijalni kolaps ždrela
popituitarizmom . Pored toga GH deluje direktno proate- sa pratećom kratkrotrajnom opstrukcijom gornjih respira-
14
rogeno na endotel, sa produkcjom inflamatornih citokina i tornih puteva (Obstructive Sleep Apnea, OSA) i/ili centralnom
protrombotičnih medijatora. U skladu sa tim, akromegalija depresijom respiratorne funkcije (Central Sleep Apnea). Ovi
se smatra hroničnim „low grade” inflamatornim stanjem . pacijenti su često pospani tokom dana, somnolentni, ima-
15
Faktori koji pospešuju koronarnu bolest u akromegaliji su ju isprekidan san tokom noći, hrkanje tokom spavanja, ju-
12, 18
trajanje i težina akromegalije, hipopituitarizam i zračenje hi- tarnje glavobolje . Oko 40% pacijenata ima opstruktivnu
pofize. Framingham score studija je pokazala da će osoba sa SAS u momentu postavljanja dijagnoze akromegalije. SAS je

32 DOI: 10.5937/Galmed2412075D